Çivi Yazısı İşaretleri Kataloğu: Altmışlık Sayılar ve Ölçüler (158 İşaret)

Kamış kalemin (stilus) dikey kenarıyla yumuşak kile bastırılarak oluşturulan DIŠ, hem çivi yazısı kaligrafisinin hem de Babil'in 60 tabanlı (altmışlık) matematik sisteminin temel yapı taşıdır. Sayı olarak tek bir dikey kama 1'i (konumuna göre 60 veya 3600'ü) temsil eder; bugün kullandığımız 60 dakikalık saat ve 360 derecelik daire bu sistemden miras kalmıştır. Ayrıca hukuki sözleşmelerde ve kraliyet yıllıklarında bir kelimenin önüne konulan DIŠ, ardından gelen işaretlerin bir erkek kişi adı olduğunu gösteren belirleyici (determinatif) görevi görürdü.

Asurbilimde Almanca «Winkelhaken» («köşe kaması») terimiyle tanınan U işareti, kamış kalemin köşesinin kile eğik bir açıyla bastırılmasıyla oluşturulur. Babil matematiğinde her köşe kaması 10 değerindedir: ikisi 20'yi, üçü 30'u (aynı zamanda Ay Tanrısı Sîn'in kutsal sayı sembolüdür) ve beşi 50'yi gösterir; dikey DIŠ kamalarıyla birleşerek 1'den 59'a kadar tüm sayıları oluşturur. Fonetik olarak «u» ünlüsünü ve Akadcadaki «u» («ve») bağlacını temsil eder.

Uzun yatay bir gövde ve çapraz kamalarla karakterize edilen bu işaret, Sümercede GID₂ («uzun», «uzatmak» veya «ölçüm ipiyle tarla ölçmek»; Akadca «arāku») olarak okunurdu. SIR₂ okunuşuyla kutsal ezgi veya yılan anlamına gelirken, hece yazısında hem «bu» hem de «pu» seslerini göstermek için kullanılan temel işarettir.

Kile soldan sağa doğru basılan tek bir yatay kamadır: AŠ veya DIL (Akadca «ēdu» ve «išten») olarak okunduğunda «bir», «tek» ve «eşsiz/biricik» anlamına gelir; hacim ve alan ölçülerinde 1 birimi göstermek için kullanılırdı. Asur kraliyet yazıtlarında ulusal baş tanrı Aššur'un ve Asur şehrinin adı (𒀸𒋳), Aššur'un «Tek ve Eşsiz» olduğunu vurgulamak üzere bu tek yatay kamayla yazılırdı. Fonetik olarak «aš», «rum» ve «dil» hecelerini verir.

Sümer ve Akad düşüncesinde fiziksel ağırlık ile toplumsal saygınlık eş anlamlıydı: DUGUD (Akadca «kabtu») hem fiziksel olarak «ağır / yoğun» hem de toplumsal olarak «önemli», «saygın» ve «nüfuzlu» anlamına gelir. Mitolojide «im-dugud» yoğun fırtına bulutunu ve aslan başlı dev fırtına kuşu Anzû'yu ifade ederdi.

Sarılmış bir ölçüm halatını betimleyen EŠ₂ (Akadca «eblu»), 10 NINDAN (~60 metre) uzunluğundaki arazi ölçüm ipini ifade eder. Ur-Nammu ve Hammurabi stellerinde tanrının krala adalet sembolü olarak sunduğu «ölçü çubuğu ve sarılı ip» ikilisinden biridir. Dilbilgisinde «-še₃» (Akadca «ana») olarak okunduğunda «-e doğru / -e kadar / için» yönelme ekini ve «še₃» hecesini verir.

Su kanallarıyla çevrili dikdörtgen tarım parsellerini gösteren tarih öncesi bir şemadan türeyen GAN₂ (Sümerce «gána», Akadca «eqlu»), «ekili tarla» veya «arazi» anlamına gelir. IKU (Akadca «ikû») olarak okunduğunda ise Mezopotamya'nın temel alan ölçüsü birimiydi: 100×100 arşınlık bir kare (~3600 m² veya 0,36 hektar).

Antik Mezopotamya tarım ve ticaretinin en temel kuru hacim ölçüsüdür: 1 Kraliyet GUR'u (Akadca «kurru» — İbranice «kor» ölçüsünün atası) 300 SILA₃'ya (yaklaşık 300 litre arpa veya hurmaya) eşitti. Fiil olarak GUR (Akadca «târu») «geri dönmek» veya «çevirmek» anlamına gelir; fonetik olarak «gur», «kur₂» ve «qur» hecelerinin birincil işaretidir.

Sığ bir kepçe veya kaşık piktogramından gelişen bu işaret, DILIM₂ (Akadca itqūru) olarak okunduğunda kaşığı, merhem çanağını veya terazi kefesini ifade eder. Fonetik olarak ise Akadca metinlerde /liš/ hecesinin temel CVC işaretidir.

Yuvarlak kamış kalemin kile bıraktığı büyük daire izinden gelişen ve yer ile gök ufkunun tamamını simgeleyen ŠAR₂ (Akadca šāru, Yunancaya saros olarak geçmiştir), altmışlık sistemde 3600 (60²) sayısıdır. Kusursuz kozmik çemberi temsil ettiği için 'tümü, evren ve sayısız çokluk' (Akadca kiššatu; AN.ŠAR₂ ve KI.ŠAR₂ = Gök ve Yerin Bütünlüğü) anlamlarına da gelir.

Birbirine paralel iki yatay çiviyle yazılan TAB, ikiliği ve simetriyi görsel olarak somutlaştırır: Sümercede (Akadca eṣēpu) 'iki katına çıkarmak, eşleştirmek' (ve 'yanmak') demektir; isim olarak (Akadcaya tappû olarak geçmiştir) 'arkadaş, yoldaş veya ticaret ortağını' (NAM.TAB.BA = ortaklık) ifade eder. Fonetik olarak /tab/ ve /tap/ CVC hecelerini verir.

Mezopotamya sözlük listelerinde ve erken idari metinlerde geçen BAG₃, kamıştan örülmüş kuş kafesini veya muhafaza kabını ifade eder ve fonetik olarak /bag₃/ hecesini verir.

İki sıra halinde dizilmiş yedi dikey çiviyle yazılan (Sümerce kökeni iia-min, 'beş + iki' demektir) IMIN (Akadca sebet), Mezopotamya kozmolojisinin en kutsal sayısıdır: gökteki 7 gezegen/ışık (7 günlük haftamızın kaynağı), Babil zigguratının 7 katı, Yeraltı Dünyası'nın 7 kapısı, Tufan öncesi 7 bilge (Apkallu) ve Ülker takımyıldızı (dIMIN.BI = Yediler) bu işaretle simgelenir.

Terazi kolunu betimleyen (bir yatay ve bir dikey çividen oluşan) LAL / LA₂ (Akadca šaqālu, kullumu, maṭû); 'asmak, terazide gümüş tartmak (ödemek), bağlamak ve göstermek' anlamlarına gelir. Terazi aynı zamanda eksikliği gösterdiği için, LA₂ Sümer ve Babil matematiğinde çıkarma ('eksi') işareti olarak kullanılmıştır (örneğin 20 LA₂ 1 = 19, '20 eksi 1').

4 sayısını (Sümerce limmu₂, Akadca erbet / erbetti) temsil eden bu işaret, kraliyet anıt yazıtlarındaki ünlü LUGAL AN.UB.DA LIMMU₂.BA (Akadca šar kibrāt erbetti) – 'Dünyanın Dört Bucağının (Kuzey, Güney, Doğu ve Batı) Kralı' unvanıyla tanınır.

Yan yana iki dikey çiviyle yazılan MIN (Akadca šina, šanû), 2 ('iki, ikinci') sayısıdır. Babil sözlük listelerinde, kehanet serilerinde ve ayin tabletlerinde katipler MIN işaretini bir önceki satırdaki kelimenin aynen tekrarlandığını gösteren pratik bir 'aynısı / denden' işareti olarak da kullanmışlardır.

NI + UD işaretlerinin birleşmesiyle oluşan NA₄ (Akadca abnu); 'taş, kaya, mücevher ve hematit terazi ağırlık taşı' kavramlarının evrensel logogramıdır. Mineral adlarının önünde okunmayan belirteç olarak NA₄.ZA.GIN₃ ('lacivert taşı / lapis lazuli'), NA₄.GUG ('akik') ve NA₄.KIŠIB ('silindir mühür') gibi tüm taşları sınıflandırır.

İki köşe çivisiyle (10 + 10) yazılan NIŠ (Akadca ešrā), altmışlık sistemde 20 sayısıdır. Babil kutsal numerolojisinde 20, Güneş ve adalet tanrısı Utu/Şamaş'ın kutsal sayısı olduğundan tanrının adı kısaca d20 olarak yazılırdı. Ayrıca MAN (Akadca šarru) okunuşuyla Yeni Asur yazıtlarında 'Kral' unvanının kısa logogramı olarak kullanılmıştır.

Üç köşe çivisiyle (10 + 10 + 10) yazılan UŠU (Akadca šalāšā), 30 sayısıdır. İdeal Babil kameri ayı 30 gün sürdüğü için, 30 sayısı Ay tanrısı Nanna/Sîn'in kutsal sayısı kabul edilmiş ve tanrının adı binlerce tablette d30 olarak yazılmıştır (örneğin Asur kralı Sanherib'in adı: d30-PAP.MEŠ-SU = Sîn-ahhē-erība).

Yan yana üç dikey çiviyle (DIŠ+DIŠ+DIŠ) yazılan EŠ₅ (Sümerce eš₅, Akadca šalāšat), 3 (veya konumsal altmışlık sistemde 3×60 = 180) sayısıdır. Erken Sümer yazısında bir işaretin üç kez tekrarlanması veya EŠ₅ eklenmesi çoğulluğu ifade ederdi ve çoğul eki MEŠ (ME+EŠ) buradan doğmuştur.

Gözün tek bakışta miktarı algılayabilmesi için iki katman halinde (üstte 3 + altta 1 veya 2 + 2) dört dikey çiviyle yazılan LIMMU (Akadca erbe / erbettu), altmışlık sistemde 4 (veya 4×60 = 240) sayısıdır.

İki sıra halinde gruplanmış beş dikey çiviyle (üstte 3 + altta 2) yazılan IA₂ (Sümerce ia₂, Akadca hamšat), 5 (veya 5×60 = 300) sayısıdır. Sümer dilinde 'beş' (ia₂), 6'dan 9'a kadar olan sayı adlarının türetilmesinde taban oluşturmuştur: āš (5+1), imin (5+2), ussu (5+3) ve ilimmu (5+4).

Üçerli iki simetrik sıra (3 + 3) halinde altı dikey çiviyle yazılan AŠ₃ (Sümerce āš '5+1', Akadca šeššet), 6 sayısıdır ve Babil'in 60 tabanlı sisteminin temel bölenlerinden biridir (6/60 = 1/10 ve 6×60 = 360, çemberin derecesi).

Babil çarpım tablolarında, astronomi hesaplarında ve idari defterlerde kullanılan, üç sıra dikey çivi (3 + 3 + 1) düzenindeki standart matematiksel 7 (Sümerce imin, Akadca sebet) rakamıdır.

Üç sıra halinde (3 + 3 + 2) sekiz dikey çiviyle yazılan USSU (Sümerce ussu '5+3', Akadca samānat), 8 sayısıdır ve Mezopotamya sanatında tanrıça İnanna/İştar'ın (Venüs) sekiz köşeli yıldızıyla özdeşleşmiştir.

Üçerli üç simetrik sıra (3 + 3 + 3) halinde dokuz dikey çiviyle yazılan ILIMMU (Sümerce ilimmu '5+4', Akadca tišīt / tešû), Babil altmışlık sisteminde onluk köşe çivisi U'ya (10) geçmeden önceki en büyük birlik rakamdır (9).

Dört köşe çivisiyle (4×10 = 40; Sümerce nimin 'iki yirmi', Akadca erbā) yazılan bu işaret, 40 sayısını (ve ŠANABI olarak okunan 40/60 = 2/3 kesrini) temsil eder. Babil kutsal numerolojisinde 40, bilgelik tanrısı Enki/Ea'nın kutsal sayısıdır ve tanrının adı sıklıkla d40 olarak yazılır.

Beş köşe çivisiyle (üstte 3 + altta 2 = 50; Sümerce ninnu, Akadca hamšā) yazılan bu işaret, 50 sayısını (ve 50/60 = 5/6 kesrini) temsil eder. Mezopotamya teolojisinde 50, baş tanrı Enlil'in (d50) kutsal sayısıdır; Yaratılış Destanı Enūma Eliš'in sonunda Marduk'a 'Elli Kutsal İsim' verilmesiyle taçlanır ve Lagaş'taki ünlü E-ninnu ('Ellinin Evi') tapınağına adını vermiştir.

Babil matematiğinin ve modern zaman ölçümümüzün temel taşıdır: GEŠ₂ (Akadca šūši, Yunanca sossos), altmışlık sistemin taban birimi olan 60 (1×60¹) sayısıdır. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20 ve 30'a kalansız bölünebildiği için Sümerler tarafından seçilen bu taban, bugün 1 saatin 60 dakika ve 1 dakikanın 60 saniye olmasının doğrudan kaynağıdır; teolojide ise Gök tanrısı Anu'yu (d60) simgeler.

6×60 = 360 sayısını gösteren bu altmışlık rakam, Mezopotamya'nın insanlığa bıraktığı en büyük bilimsel miraslardan birini simgeler: Babil idarecileri 360 günlük (12 ay × 30 gün) ideal takvim yılını kullanmış, Babil astronomları ise gökyüzü ekliptik çemberini 360 dereceye (12 burç × 30°) bölmüştür; bugünkü 360 derecelik geometri çemberimiz doğrudan buradan gelir.

Dikey altmış çivisi GEŠ₂ (60) ile çarpan onluk köşe çivisi U'nun (10) birleşmesiyle oluşan GEŠU (10×60 = 600, Akadca nēru, Yunanca nēros), altmışlık sistemin ana basamaklarından biridir. Babil Yaratılış Destanı Enūma Eliš'te Marduk, gökte ve yeraltında toplam 600 Anunnaki tanrısını (300 yukarıda, 300 aşağıda) görevlendirir.

Eşkenar dörtgen biçimli ŠAR₂ (3600 = 60²) işaretinin içine onluk köşe çivisi U'nun (10) yerleştirilmesiyle oluşan ŠARʾU, 10 × 3600 = 36.000 sayısını gösterir. Ur III imparatorluğunun dev tahıl hesaplarında ve Sümer Kral Listesi'nde Tufan öncesi efsanevi kralların saltanat sürelerini (örneğin 36.000 yıl hüküm süren Çoban Dumuzi'yi) kaydetmek için kullanılmıştır.

2/3 kesrini (= 60 şekellik bir minanın 40 şekeli; Sümerce šanabi, Akadca šinipu) gösteren özel Mezopotamya kesir işaretidir. Gümüş ağırlık hesaplarında ve özellikle Gılgamış Destanı'nda (I. Tablet 48. dize) Uruk kralının 'Onun üçte ikisi (ŠANABI) tanrı, üçte biri insandır' diye tanımlandığı ünlü dizede yer alır.

Klasik Sümer ve Babil çivi yazısı genellikle kelimeler arasında boşluk bırakılmadan yazılsa da, Kaniş'teki (Kültepe) Eski Asur tüccar katipleri cümle ve ibareleri ayırmak için bu dikey ayırıcı çiviyi (𒑰) düzenli olarak kullanmış; Babil bilginleri ise açıklama notlarını ve dize sonlarını ayırma işaretleriyle belirtmiştir.

Tayın çanağı piktogramından türeyen SILA₃ veya QA çivi yazısı işareti (Borger MZL 99, U+122E1). Arpa, yağ ve bira tayınlarını ölçmekte kullanılan temel Mezopotamya hacim birimini (1 sila₃ / Akadca qû ≈ 1 litre) ve Akadca qa hecesini temsil eder.

Dört çift kamalı TAB işaretinin haç şeklinde dizilmesiyle oluşan 4×TAB çivi yazısı işareti (Borger MZL 223, U+122F2); Babil sözlük listelerinde dörtlü eşleşmeyi ve simetriyi simgeler.

Kelime anlamıyla 'sağa eğik AŠ' olan AŠ-zida-tenû çivi yazısı işareti (Borger MZL 592, U+12039); Mezopotamya tabletlerinde yazman notu (glos) belirteci veya kontrol imi olarak kullanılan tek diyagonal kamadır.

Kelime anlamıyla 'sola eğik AŠ' olan AŠ-kaba-tenû çivi yazısı işareti (Borger MZL 593, U+1203A); Babil işaret listelerinde çivi yazısının temel kama vuruşlarından biri olarak kayıtlıdır.

Kap/sepet işareti GA₂/PISAN içine on sayısının (U) yazılmasıyla oluşan GA₂×U çivi yazısı işareti (Borger MZL 433, U+120EA); standart on birimlik saklama sepetini belirtir.

III. Ur ve Eski Babil idari tabletlerinde sayıların sonuna gelerek sıra sayılarını ve tarihleri oluşturan (örn. u₄ 5-kam₂ '5. gün') ve fonetik kam₂ / qam₂ hecesini veren KAM₂ (ḪI×BAD) çivi yazısı işareti (Borger MZL 640, U+12130).

Daire/karışım işareti ḪI/ŠAR₂ içine dikey kama DIŠ ('bir') yazılmasıyla oluşan ḪI×DIŠ çivi yazısı işareti (Borger MZL 637, U+12131); Mezopotamya ölçü ve sözlük listelerinde yer alır.

ŠAR₂ (3.600) işaretinin içine U (10) yazılmasıyla oluşan ŠARU (ŠAR₂×U) çivi yazısı işareti (Borger MZL 639, U+12136). Mezopotamya altmışlık sayı sisteminde 36.000 (10 × 3.600) sayısını gösterir ve Sümer Kral Listesi'nde Tufan öncesi kralların saltanat sürelerini yazmakta kullanılmıştır.

NIGIN₂ (𒇔, yapısal olarak LAGAB×LAGAB, iç içe iki halka), 'çevrelemek, kuşatmak, dolaşmak veya toplamak' (Akadca `lawû`, `sahāru`, `pahāru`) ve muhasebe tabletlerinde 'genel toplam, bütün' (`šu-nigin₂`, Akadca `napharu`) anlamına gelen temel bir Sümerce logogramdır.

LAL×LAL (𒇳), LAL ('tartmak, asmak, bağlamak, eksilmek'; Akadca `šaqālu`, `kamû`, `maṭû') işaretinin bileşik biçimidir. Dengelenmiş terazi kollarını betimleyerek gümüş tartmayı, bağlayıcı yükümlülükleri veya muhasebe açığını (`la₂-ia₃`) ifade eder.

MU OVER MU (𒈭), MU ('isim, yıl, metin satırı, büyü sözü'; Akadca `šumu`, `šattu`, `šiptu') işaretinin dikey olarak ikilenmiş biçimidir. Çoğulluk (`mu-mu`) ifade ederek 'tüm isimleri', 'ardışık yılları' veya 'ritüel efsunları' belirtir.

NINDA₂×AŠ (𒉔), ölçü kabı ve huni işareti NINDA₂ ile yatay 'bir' rakam kaması AŠ'ı birleştirir. Arkaik ve sözlüksel metroloji geleneklerinde standart birim ölçü kabını veya tek bir tahıl tayınını ifade eder.

SAG׊ID (𒊠), SAG ('baş, kişi, başlangıç sermayesi') ile ŠID ('saymak, hesaplamak, muhasebe') işaretlerini birleştirir. Mezopotamya idari ve sözlüksel geleneklerinde personel sayımı yapmayı veya ana sermaye hesabını denetlemeyi ifade eder.

UŠ×TAK₄ (𒍕), UŠ ('uzunluk, tarlanın uzun kenarı, 60 ninda ölçüsü, sınır') ile TAK₄ ('geride bırakmak, ayırmak, kalmak') işaretlerini birleştirir. Mezopotamya arazi ölçümü ve sözlük geleneklerinde kalan uzunluk payını veya ayrılmış sınır şeridini ifade eder.

DISH PLUS SHU (𒍵), dikey kama DIŠ ('1 / 60') ile ŠU (Akadca `šūši`, 'altmış' kelimesinin kısaltması) işaretini birleştiren özel bir altmışlık sayı ligatürüdür. Kâtipler, konumsal belirsizliği önleyerek 60 sayısını açıkça yazmak için bu işareti kullanmıştır.

NUNUZ AB₂×SILA₃ (𒉶), NUNUZ.AB₂ (𒉭𒀖) küp çerçevesi ile SILA₃ (𒋡, yaklaşık bir litrelik standart hacim ölçüsü ve kap) işaretini birleştirir. Mezopotamya idari ve sözlük geleneklerinde tapınak tayın dağıtımı için sıvı hacmi sila₃ birimiyle ölçülen standartlaştırılmış bir toplama küpünü belirtir.

Logografik olarak EŠ₁₆ (ESH₁₆) şeklinde okunan AŠ/AŠ/AŠ (𒀼), dikey olarak üst üste dizilmiş üç yatay AŠ (𒀸) çivisinden oluşur. Sümer ve Akad ölçü ve idare tabletlerinde arazi alanı, hacim ve işçi tayınlarını kaydetmek için kullanılan yatay çivili sayı sisteminde 'üç' (Akadca šalāšat) sayısını temsil eder.

NINDA₂×AŠ.AŠ (𒉕), NINDA₂ (𒉒, ölçü kabı veya tohumlu saban hunisi) çerçevesinin içine iki yatay AŠ (𒀸, birim ölçü) çivisi yerleştirir. Mezopotamya ölçü ve sözlük geleneklerinde tahıl tayınları ve tohum dağıtımı için kullanılan iki birimlik standart ölçek kabını ifade eder.

NINDA₂׊E.AŠ (𒉜), NINDA₂ (𒉒, tohum hunisi veya ölçü kabı) içine ŠE (𒊺, arpa) ve tek bir AŠ (𒀸, bir birimlik ölçü) çivisi yerleştirir. Sümer tarım ve idare tabletlerinde bir birim arpa için kalibre edilmiş Mezopotamya tohumlu saban hunisini betimler.

NINDA₂×ME.GAN₂ TENU (𒉗), ölçü kabı ve tohum hunisi çerçevesi NINDA₂ (𒉒) içine ME (𒈨, ilahi ayin veya kural) ve GAN₂-tenû (𒃸, eğik tarla parseli) işaretlerini alır. Babil sözlük listelerinde kutsal tapınak tarlalarının ekimi için ayrılan standart tohum ölçeğini ifade eder.

NINDA₂׊E.A AN (𒉛), içinde ŠE (𒊺, arpa) bulunan ölçü kabı işareti NINDA₂ (𒉒) ile üleştirme dizisi A.AN (𒀀𒀭, am₃ okunuşuyla 'her biri') işaretlerini birleştirir. Erken Hanedanlık ve Eski Babil idari geleneklerinde birim başına düşen sabit arpa dağıtım oranını belirtir.

NINDA₂׊E.AŠ.AŠ (𒉝), NINDA₂ (𒉒, ölçü kabı veya tohum hunisi) içine ŠE (𒊺, arpa) ve iki adet AŠ (𒀸, birim ölçü) çivisi yerleştirir. NINDA₂׊E.AŠ (𒉜, bir birim) ile eşleşerek Mezopotamya tarım kayıtlarında iki birimlik arpa tayınını veya çifte tohumlama oranını gösterir.

U/U U REVERSED/U REVERSED (𒌐), solda iki normal U (𒌋) köşe çivisini sağdaki iki ters çevrilmiş U çivisiyle karşılıklı olarak dizayn eder. Babil işaret listelerinde korunan bu simetrik dörtlü baskı, karşılıklı ay hilallerini veya süslü bir kâtip ayırma işaretini temsil eder.

2(AŠ) veya MIN₃ olarak translitere edilen TWO ASH (𒐀) sayı işareti, AŠ sayma sisteminde 2 sayısını (Sümerce min, Akadca šina) temsil eder. İdari tabletlerde iki gur tahıl hacmini, iki iku arazi alanını veya iki işçi tayınını kaydetmek için yaygın olarak kullanılmıştır.

3(AŠ) veya EŠ₅ (ESH₅) olarak translitere edilen THREE ASH (𒐁) sayı işareti, AŠ ölçü sisteminde 3 sayısını (Sümerce eš₅, Akadca šalāšat) temsil eder. Yan yana üç AŠ çivisinden oluşur ve üç birim tahıl hacmini (gur) veya arazi alanını (iku) kaydeder.

4(AŠ) veya LIMMU₂ olarak translitere edilen FOUR ASH (𒐂) sayı işareti, AŠ sayma sisteminde 4 sayısını (Sümerce limmu, Akadca erbet) temsil eder. Kâtipler muhasebe tabletlerinde hızlı görsel okuma sağlamak için dört AŠ çivisini kompakt bir düzende basmışlardır.

5(AŠ) veya IA₂ olarak translitere edilen FIVE ASH (𒐃) sayı işareti, AŠ ölçü sisteminde 5 sayısını (Sümerce ia₂, Akadca hamšat) temsil eder. Üçlü ve ikili AŠ çivileri halinde dizilerek beş gur arpa hacmini veya beş iku tarım arazisini kaydetmekte kullanılmıştır.

6(AŠ) veya AŠ₃ (ASH₃) olarak translitere edilen SIX ASH (𒐄) sayı işareti, AŠ sayma sisteminde 6 sayısını (Sümerce aš₃, 'beş artı bir', Akadca šeššet) temsil eder. Üçer AŠ çivisinden oluşan iki dengeli sıradan meydana gelir.

7(AŠ) veya IMIN₂ olarak translitere edilen SEVEN ASH (𒐅) sayı işareti, AŠ ölçü sisteminde 7 sayısını (Sümerce imin, kelimenin tam anlamıyla 'beş artı iki', Akadca sebet) temsil eder. Mezopotamya kozmolojisinde yedi, bütünlük ve kutsal güç sayısıydı.

8(AŠ) veya USSU₂ olarak translitere edilen EIGHT ASH (𒐆) sayı işareti, AŠ sayma sisteminde 8 sayısını (Sümerce ussu, 'beş artı üç', Akadca samānat) temsil eder. Ekonomik tabletlerde sekiz gur tahılı veya sekiz iku araziyi kaydetmek için kullanılmıştır.

9(AŠ) veya ILIMMU₂ olarak translitere edilen NINE ASH (𒐇) sayı işareti, AŠ ölçü sisteminde 9 sayısını (Sümerce ilimmu, 'beş artı dört', Akadca tišīt) temsil eder. Üçer AŠ çivisinden oluşan üç sıradan meydana gelir ve onluk U (𒌋) işaretinden önceki en büyük tek basamaklı birimdir.

6(U) veya 6(BUR₃) olarak translitere edilen SIX U (𒐑) sayı işareti, üçerli iki sıra halinde dizilmiş altı adet U (𒌋) köşe çivisinden oluşur. Arazi ölçüm sisteminde 6 bur₃ (~38,8 hektar) alanını ve onluk sayı sistemlerinde 60 sayısını göstermek için kullanılmıştır.

7(U) veya 7(BUR₃) olarak translitere edilen SEVEN U (𒐒) sayı işareti, yedi adet U (𒌋) köşe çivisinden oluşur. Mezopotamya arazi kayıtlarında 7 bur₃ tarla alanını ve Eski Asur ile onluk yazım sistemlerinde 70 sayısını ifade etmek için kullanılmıştır.

8(U) veya 8(BUR₃) olarak translitere edilen EIGHT U (𒐓) sayı işareti, sekiz adet U (𒌋) köşe çivisini sıralar halinde gruplar. Sümer ve Babil kadastro metinlerinde 8 bur₃ araziyi, onluk muhasebe geleneklerinde ise 80 sayısını gösterir.

9(U) veya 9(BUR₃) olarak translitere edilen NINE U (𒐔) sayı işareti, dokuz adet U (𒌋) köşe çivisini üçe üçlük bir blok halinde dizer. 9 bur₃ tarım arazisini veya onluk sayma sistemlerinde 90 sayısını belirtir.

2(GEŠ₂) veya 2(DIŠ) olarak translitere edilen TWO GESH2 (𒐖) sayı işareti, yan yana iki dikey çividen oluşur. Mezopotamya altmışlık sistemi konumsal olduğundan hem 2 tam sayısını (Sümerce min) hem de 2 × 60 = 120 değerini (iki altmışlık, geš₂-min) temsil eder.

3(GEŠ₂) veya 3(DIŠ) olarak translitere edilen THREE GESH2 (𒐗) sayı işareti, paralel üç dikey çividen oluşur. Altmışlık konumsal matematikte ve idari sayımlarda hem 3 sayısını (Sümerce eš₅) hem de 3 × 60 = 180 değerini (üç altmışlık, geš₂-eš₅) gösterir.

4(GEŠ₂) veya 4(DIŠ) olarak translitere edilen FOUR GESH2 (𒐘) sayı işareti, dört dikey çiviyi bir arada gruplar. Mezopotamya altmışlık sisteminde hem 4 sayısını (Sümerce limmu) hem de 4 × 60 = 240 değerini (dört altmışlık, geš₂-limmu) ifade eder.

5(GEŠ₂) veya 5(DIŠ) olarak translitere edilen FIVE GESH2 (𒐙) sayı işareti, beş dikey çiviyi (üç üstte, iki altta) gruplar. Babil altmışlık hesaplamalarında ve idari defterlerde hem 5 sayısını (Sümerce ia₂) hem de 5 × 60 = 300 değerini (beş altmışlık, geš₂-ia₂) temsil eder.

7(GEŠ₂) veya 7(DIŠ) olarak translitere edilen SEVEN GESH2 (𒐛) sayı işareti, yedi dikey çiviyi kademeli sıralar halinde dizer. Mezopotamya altmışlık sisteminde hem 7 sayısını (Sümerce imin) hem de 7 × 60 = 420 değerini (yedi altmışlık, geš₂-imin) belirtir.

8(GEŠ₂) veya 8(DIŠ) olarak translitere edilen EIGHT GESH2 (𒐜) sayı işareti, sekiz dikey çiviyi sıralar halinde gruplar. Altmışlık matematik ve muhasebede hem 8 sayısını (Sümerce ussu) hem de 8 × 60 = 480 değerini (sekiz altmışlık, geš₂-ussu) gösterir.

9(GEŠ₂) veya 9(DIŠ) olarak translitere edilen NINE GESH2 (𒐝) sayı işareti, dokuz dikey çiviyi üçe üçlük simetrik bir ızgarada dizer. Altmışlık konumsal sistemde hem 9 sayısını (Sümerce ilimmu) hem de 9 × 60 = 540 değerini (dokuz altmışlık, geš₂-ilimmu) ifade eder.

2(GEŠʾU) olarak translitere edilen TWO GESHU (𒐟) sayı işareti, GEŠʾU (𒐞, 60 × 10 = 600) birimini ikiye katlayarak 1.200 sayısını (Sümerce gešʾu-min, Akadca šina nēru) temsil eder. Büyük ölçekli Ur III ve Eski Babil idari kayıtlarında sürü, tuğla ve tahıl sayımlarında kullanılmıştır.

3(GEŠʾU) olarak translitere edilen THREE GESHU (𒐠) sayı işareti, GEŠʾU (600) birimini üçe katlayarak bir ŠAR₂ (3.600) biriminin tam yarısı olan 1.800 sayısını (Sümerce gešʾu-eš₅) temsil eder. Kamış demeti, tuğla ve işgücü dökümlerinde sıkça yer alır.

4(GEŠʾU) olarak translitere edilen FOUR GESHU (𒐡) sayı işareti, dört GEŠʾU (600) birimini birleştirerek bir ŠAR₂ (3.600) biriminin üçte ikisi olan 2.400 sayısını (Sümerce gešʾu-limmu) gösterir. Devlet arşivlerinde büyük miktardaki tahıl, yün ve sürü kayıtlarında kullanılmıştır.

5(GEŠʾU) olarak translitere edilen FIVE GESHU (𒐢) sayı işareti, beş GEŠʾU (600) birimini gruplayarak 3.000 sayısını (Sümerce gešʾu-ia₂) temsil eder. Altmışlık hiyerarşide altı GEŠʾU birleşip tek bir ŠAR₂ (𒊹, 3.600) olmadan önceki en yüksek 600 katıdır.

2(ŠAR₂) olarak translitere edilen TWO SHAR2 (𒐣) sayı işareti, iki adet ŠAR₂ (𒊹, 60² = 3.600) eşkenar dörtgenini eşleştirerek 7.200 sayısını (Sümerce šar₂-min, Akadca šina šār) temsil eder. Arazi ölçümünde 20 bur₃ (~129,6 hektar) tapınak mülkü arazisini gösterir.

3(ŠAR₂) olarak translitere edilen THREE SHAR2 (𒐤) sayı işareti, üç adet ŠAR₂ (𒊹, 3.600) birimini yan yana dizerek 10.800 sayısını (Sümerce šar₂-eš₅) temsil eder. Tarım kadastro kayıtlarında 30 bur₃ (~194,4 hektar) ekili araziyi belirtir.

THREE SHAR2 VARIANT FORM (𒐥), dar muhasebe sütunlarında yatay alandan tasarruf etmek amacıyla üç adet ŠAR₂ (3.600) dörtgenini küme halinde düzenleyen 3(ŠAR₂) (𒐤) işaretinin paleografik varyantıdır ve 10.800 sayısını (veya 30 bur₃ araziyi) gösterir.

4(ŠAR₂) olarak translitere edilen FOUR SHAR2 (𒐦) sayı işareti, dört adet ŠAR₂ (𒊹, 3.600) birimini bir araya getirerek 14.400 sayısını (Sümerce šar₂-limmu) temsil eder. Mezopotamya arazi kayıtlarında 40 bur₃ (~259,2 hektar) tarım alanını ifade eder.

5(ŠAR₂) olarak translitere edilen FIVE SHAR2 (𒐧) sayı işareti, beş adet ŠAR₂ (𒊹, 3.600) birimini birleştirerek bir ŠARʾU (36.000) biriminin yarısı olan 18.000 sayısını (Sümerce šar₂-ia₂) gösterir. Kadastro tabletlerinde 50 bur₃ (~324 hektar) araziyi belirtir.

Sümer altmışlık sayma sisteminde altı kere 3.600'ü, yani 21.600 sayısını temsil eden 6(ŠAR₂) çivi yazısı sayısal ligatürü. III. Ur Hanedanı devlet tahıl defterlerinde, büyük dokuma atölyelerinde ve tuğla sayım özetlerinde kullanılmıştır. Matematik tablolarında üst düzey šār katlarını işaretlemiştir.

Mezopotamya altmışlık sisteminde yedi kere 3.600'ü, yani 25.200 sayısını temsil eden 7(ŠAR₂) çivi yazısı sayısal ligatürü. Eyalet hasat toplamlarında, büyük iş günü hesaplamalarında ve hayvan sayımlarında geçer. Katipler bunu yedi adet ŠAR₂ baskısını veya kamasını gruplayarak oluşturmuştur.

Sümer altmışlık gösteriminde sekiz kere 3.600'ü, yani 28.800 sayısını temsil eden 8(ŠAR₂) çivi yazısı sayısal ligatürü. Sümer Kral Listesi'ndeki saltanat sürelerinde (Dumuzid'in 8 šār yılı gibi) ve anıtsal devlet muhasebe tabletlerinde belgelenmiştir. Sekiz büyük dairesel veya eşkenar dörtgen ŠAR₂ birimini birleştirir.

ŠAR'U (36.000) sınırına ulaşmadan önceki en yüksek ŠAR₂ katı olan dokuz kere 3.600'ü, yani 32.400 sayısını temsil eden 9(ŠAR₂) çivi yazısı sayısal ligatürü. İmparatorluk tahıl depolama özetlerinde, kamış demeti sayımlarında ve metrolojik dönüşüm tablolarında kullanılmıştır. Dokuz ŠAR₂ öğesi üç dengeli sıra halinde dizilmiştir.

Sümer altmışlık sisteminde iki kere 36.000'i, yani 72.000 sayısını temsil eden 2(ŠARʾU) çivi yazısı sayısal ligatürü. Sümer Kral Listesi'nin tufan öncesi bölümlerinde ve devasa çok yıllık devlet arpa ile zift hesaplarında yer alır. Grafiksel olarak ŠAR₂ motiflerini iç onluk işaretleriyle (U) birleştirir.

Mezopotamya altmışlık sisteminde üç kere 36.000'i, yani 108.000 sayısını temsil eden 3(ŠARʾU) çivi yazısı sayısal ligatürü. Ziggurat inşası için olağanüstü tuğla miktarlarını, devasa kamış hasatlarını ve efsanevi kral saltanatlarını kaydetmek için kullanılmıştır. Bir ŠARGAL (216.000) biriminin tam yarısını oluşturur.

108.000 (3 × 36.000) sayısını belirten 3(ŠARʾU) çivi yazısı sayısal işaretinin alternatif paleografik varyantı. Üç ayrı ŠARʾU çerçevesi yerine, bu katip biçimi üç adet onluk kamayı (30) ŠAR₂ çerçevesiyle (30 × 3.600) birleştirir. Eski Babil matematiksel ve metrolojik okul metinlerinde belgelenmiştir.

Sümer altmışlık sayma sisteminde dört kere 36.000'i, yani 144.000 sayısını (40 × 3.600) temsil eden 4(ŠARʾU) çivi yazısı sayısal ligatürü. Kraliyet mülklerinin üst düzey idari özetlerinde, büyük ölçekli toprak işlerinde ve çarpım tablolarında kullanılmıştır. Altmış tabanlı aritmetiğin devasa büyüklükleri özlü biçimde ifade etme gücünü yansıtır.

Büyük birim ŠARGAL (216.000) öncesindeki son ŠARʾU katı olan beş kere 36.000'i, yani 180.000 sayısını (50 × 3.600) temsil eden 5(ŠARʾU) çivi yazısı sayısal ligatürü. Metrolojik serilerde ve III. Ur ile Eski Babil dönemlerine ait devasa devlet tahıl veya tuğla kayıtlarında yer alır. Beş adet onluk birim ŠAR₂ işaretiyle bütünleştirilmiştir.

Altmışlık sistemde 60'ın küpünü (60³ = 216.000) temsil eden bileşik çivi yazısı sayısal işareti ŠAR₂×GAL+DIŠ (Sümerce šār-gal, 'büyük šār'). Katipler, ŠAR₂ (3.600) içine GAL ('büyük') yazıp bir birim kaması DIŠ ekleyerek 216.000'lik bir birimi belirtmişlerdir. En üst düzey imparatorluk hesaplarında ve matematiksel üs tablolarında kullanılmıştır.

Sümer altmışlık sisteminde iki adet šār-gal birimini (2 × 216.000), yani 432.000 sayısını temsil eden bileşik çivi yazısı sayısal işareti ŠAR₂×GAL+MIN. İçine GAL ('büyük') yazılmış ŠAR₂ ile MIN ('iki') rakamını birleştirir. Mezopotamya kronolojisinde ve metrolojik listelerde 432.000, kozmik ve kraliyet döngüsü toplamı olarak ünlüdür.

On bùr tarım arazisini (180 iku veya yaklaşık 64,8 hektar) temsil eden 1(BURʾU) (Sümerce bur'u) çivi yazısı metrolojik işareti. Tapınak mülklerini ve kraliyet tarlalarını ölçmek için Sümer ve Babil kadastro kayıtlarında kullanılan temel bir birimdi. Grafiksel olarak on bùr birimini standart altmışlık onluklardan ayıran eğik bir baskıyla oluşturulur.

İki bur'u (20 bùr veya 360 iku, yaklaşık 129,6 hektar) arazi alanını temsil eden 2(BURʾU) çivi yazısı metrolojik işareti. III. Ur dönemi tarla planlarında, tohumluk tahıl tahsis tabletlerinde ve kudurru sınır taşlarında sıkça görülür. Katipler bunu iki adet BURʾU baskısını eşleştirerek yazmıştır.

Üç bur'u (30 bùr veya yarım šār arazi, yaklaşık 194,4 hektar) alanı temsil eden 3(BURʾU) çivi yazısı metrolojik işareti. Sümer arazi ölçüm sisteminde 30 bùr, üst birim olan šār'ın (60 bùr) tam yarısına eşitti. Eyalet tarım defterlerinde ve sulama bölgesi ölçümlerinde kullanılmıştır.

30 bùr (yaklaşık 194,4 hektar) alanı belirten 3(BURʾU) çivi yazısı arazi ölçüsü rakamının paleografik varyantı. Doğrusal bir sıra yerine üç eğik BURʾU baskısı sıkı bir küme halinde düzenlenmiştir. Bölgesel kadastro tabletlerinde ve metrolojik okul alıştırmalarında görülür.

Dört bur'u (40 bùr veya 720 iku, yaklaşık 259,2 hektar) tarım arazisini temsil eden 4(BURʾU) çivi yazısı metrolojik işareti. Büyük tapınak arazilerinin ve vali mülklerinin toplam yüzölçümünü kaydetmek için kurumsal tapu sicillerinde kullanılmıştır. Dört eğik BURʾU kaması iki sıra halinde dizilmiştir.

Bir šār arazi biriminden (60 bùr) önceki en yüksek bur'u katı olan beş bur'u (50 bùr veya 900 iku, yaklaşık 324 hektar) alanı temsil eden 5(BURʾU) çivi yazısı metrolojik işareti. Lagaş ve Umma'nın kapsamlı kadastro özetlerinde ve Eski Babil metrolojik tablolarında yer alır. Beş eğik BURʾU kaması iki sıra halinde gruplanmıştır.

3 sayısını (Sümerce eš₅) temsil eden EŠ₁₆ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Üç paralel dikey kamadan oluşan standart sıranın (𒐈) aksine, bu biçim üç kamayı dikey olarak üst üste dizmekte olup sıklıkla bileşik işaretlerde, hacim ölçülerinde veya Erken Hanedanlık imlasında kullanılmıştır.

Özel metrolojik ve sözlüksel bağlamlarda 3 sayısını temsil eden EŠ₂₁ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Üç kamayı tek bir yatay çizgi yerine basamaklı veya üçgen bir küme halinde düzenler. Katipler bunu bölgesel idari geleneklerde ve hece listelerinde kullanmıştır.

4 sayısını (Sümerce limmu; Akadca erbettu) temsil eden LIMMU çivi yazısı sayısal varyant işareti. Bir kamanın üzerinde üç kamanın yer aldığı standart iki sıralı düzen yerine, bu varyant dört paralel dikey kamayı tek bir sırada hizalar. Anıtsal yazıtlarda ve sözlük listelerinde belgelenmiştir.

4 sayısını (Sümerce limmu₄) temsil eden LIMMU₄ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Bu paleografik biçim dört kamayı 3+1 yerine iki dengeli çift (2+2) halinde düzenler. Dört rakamının görsel olarak hızlıca tanınması için Eski Babil ve Yeni Asur tabletlerinde yaygın biçimde kullanılmıştır.

Özel arkaik ve sözlüksel geleneklerde 4 sayısını temsil eden LIMMU (A Biçimi) çivi yazısı sayısal varyantı. Dört vuruşu standart idari rakamlardan farklı olarak basamaklı veya asimetrik bir düzende gruplar. Erken Hanedanlık dönemi işaret listelerinde ve metrolojik metinlerde belgelenmiştir.

Çivi yazısı paleografyasında 4 sayısını temsil eden LIMMU (B Biçimi) sayısal varyantı. Üç alt kamanın üzerinde bir üst kama (1+3) veya sıkı bir dikey yığın halinde düzenlenmiş dört kamadan oluşur. Bölgesel katip okullarında ve anıtsal yazıtlarda görülür.

6 sayısını (Sümerce āš; Akadca šeššet) temsil eden AŠ₉ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Üçer dikey kamadan oluşan iki yatay sıra (3+3) yerine, bu biçim altı kamayı dikey olarak veya üç çift (2+2+2) halinde düzenler. Hacim gösterimlerinde, sözlük listelerinde ve anıtsal metinlerde yer alır.

Kutsal Mezopotamya sayısı 7'yi (Sümerce imin; Akadca sebet) temsil eden IMIN₃ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Yedi kamayı standart 3+3+1 üç sıralı düzenden farklı olarak özel bir dikey veya çiftli düzende sıralar. Kehanet derlemelerinde, sözlük listelerinde ve astrolojik tabletlerde belgelenmiştir.

Paleografik ve metrolojik metinlerde 7 sayısını temsil eden IMIN (A Biçimi) çivi yazısı sayısal varyantı. Yoğun yazılmış kil tabletlerde dikey satır alanından tasarruf etmek amacıyla yedi kamayı üç sıra (3+3+1) yerine iki sıra (3'ün üzerinde 4) halinde gruplar.

Çivi yazısında 7 sayısını temsil eden IMIN (B Biçimi) sayısal varyantı. Bu varyant yedi kamayı alternatif bir iki sıralı veya basamaklı düzende (4'ün üzerinde 3 gibi) sıralar. Kraliyet yazıtlarında, sözlüksel hece listelerinde ve bölgesel arşivlerde görülür.

8 sayısını (Sümerce ussu; Akadca samāne) temsil eden USSU çivi yazısı sayısal varyant işareti. Üç sıralı 3+3+2 düzeni yerine, bu iki sıralı biçim kompakt bir simetri için dört kamanın üzerine dört kama (4+4) hizalar. Babil ve Asur idari ve astronomik tabletlerinde yaygın olarak kullanılmıştır.

8 sayısını (Sümerce ussu₃) temsil eden USSU₃ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Bu özel paleografik biçim sekiz kamayı çiftli basamaklar (2+2+2+2) veya uzatılmış sıralar halinde dizer; sözlüksel işaret listelerinde, metrolojik gösterimlerde ve arkaik yazıtlarda görülür.

9 sayısını (Sümerce ilimmu; Akadca tišīt) temsil eden ILIMMU çivi yazısı sayısal varyant işareti. Üçer dikey kamadan oluşan üç yatay sıra (3+3+3) yerine, bu varyant dokuz kamayı özel sütunlar veya eşit olmayan sıralar halinde düzenler. Babil ve Asur matematik, astroloji ve sözlük tabletlerinde belgelenmiştir.

9 sayısını (Sümerce ilimmu₃) temsil eden ILIMMU₃ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Bu paleografik biçim dokuz kamayı standart 3×3 ızgara yerine özel sıralar veya üst üste çiftler halinde düzenler. Sözlüksel işaret listelerinde, metrolojik tablolarda ve anıtsal yazıtlarda yer alır.

9 sayısını (Sümerce ilimmu₄) temsil eden ILIMMU₄ çivi yazısı sayısal varyant işareti. Dar tablet satırlarına sığması için dokuz kamayı iki sıkı sıra (4'ün üzerinde 5 veya 5'in üzerinde 4 gibi) halinde gruplar. Eski Babil ve Yeni Asur idari, astronomik ve sözlüksel metinlerinde belgelenmiştir.

Özel paleografik ve metrolojik bağlamlarda 9 sayısını temsil eden ILIMMU (A Biçimi) çivi yazısı sayısal varyantı. Dokuz kamayı antik Mezopotamya işaret listelerinde ve bölgesel arşivlerde kaydedilen asimetrik basamaklı bir düzende sıralar.

İki eğik (yatık) kamadan oluşan 2(AŠ-tenû) çivi yazısı sayısal işareti. Sümer ve Babil metrolojisinde eğik AŠ-tenû rakamları, belirli hacim, alan veya ağırlık alt birimlerini (bùr veya özel tayınlar gibi) sıradan dikey sayma kamalarından ayırmak için kullanılmıştır.

Üç eğik (yatık) kamadan oluşan 3(AŠ-tenû) çivi yazısı sayısal işareti. Mezopotamya metrolojik ve idari tabletlerinde üç birimlik arazi ölçüsünü, kesirli hacmi veya özel malları standart dikey ya da yatay rakamlarla karıştırmadan kaydetmek için kullanılmıştır.

Dört eğik (yatık) kamadan oluşan 4(AŠ-tenû) çivi yazısı sayısal işareti. Katipler bunu kadastro ölçümlerinde, metrolojik tablolarda ve tayın listelerinde dört eğik metrolojik birimi (4 bur'u veya özel alt birimler gibi) belirtmek için kullanmıştır.

İki sıra halinde gruplanmış beş eğik (yatık) kamadan oluşan 5(AŠ-tenû) çivi yazısı sayısal işareti. Sümer ve Babil metrolojisinde, özellikle tarım arazisi ölçümlerinde ve okul metroloji listelerinde eğik bir ölçüm serisinin beş birimini temsil etmek için kullanılmıştır.

Üçerli iki sıra halinde düzenlenmiş altı eğik (yatık) kamadan oluşan 6(AŠ-tenû) çivi yazısı sayısal işareti. Altı alt birimin bir üst birimi oluşturduğu altmışlık ve metrolojik sistemlerde bu işaret, eğik gösterim serisindeki altılı basamağı işaretlemiştir.

10 sila₃ (yaklaşık 10 litre) veya bir bariga'nın altıda biri değerindeki kuru ya da sıvı hacim ölçüsünü temsil eden 1(BAN₂) (Sümerce bán; Akadca sūtu, İbranice se'ah) çivi yazısı metrolojik işareti. Dikey bir çizgiyle kesilen yatay bir kama olarak yazılan bu birim, Mezopotamya arpa tayınlarında, bira üretiminde ve tohum hesaplamalarında en sık kullanılan ölçülerden biriydi.

İki bán (20 sila₃, yaklaşık 20 litre veya bir bariga'nın üçte biri) hacim ölçüsünü temsil eden 2(BAN₂) çivi yazısı metrolojik işareti. III. Ur dönemi tayın listelerinde aylık 20 sila₃ arpa, çocuklar veya alt düzey tapınak çalışanları için standart bir geçim tayınıydı. Grafiksel olarak merkezi bir dikey çizgiyle kesilen iki yatay kamadan oluşur.

Üç bán (30 sila₃, yaklaşık 30 litre veya tam yarım bariga) hacim ölçüsünü temsil eden 3(BAN₂) çivi yazısı metrolojik işareti. III. Ur dönemi ekonomi tabletlerinde aylık 30 sila₃ arpa, yetişkin bir kadın işçinin standart tayınıydı (günde 1 sila₃). Grafiksel olarak dikey bir çizgiyle kesilen üç yatay kamadan oluşur.

Dört bán (40 sila₃, yaklaşık 40 litre veya bir bariga'nın üçte ikisi) hacim ölçüsünü temsil eden 4(BAN₂) çivi yazısı metrolojik işareti. Mezopotamya tahıl dağıtım listelerinde, un öğütme hesaplarında ve tapınak sunu kayıtlarında kullanılmıştır. Dört yatay kama dikey bir işaretle kesişir.

40 sila₃ (yaklaşık 40 litre) hacmi belirten 4(BAN₂) çivi yazısı kapasite işaretinin paleografik varyantı. Dört yatay kamadan oluşan tek bir yığın yerine, bu katip varyantı kamaları dikey çizgiyle kesilen iki grup (3+1 veya 2+2) halinde düzenler. Bölgesel III. Ur ve Eski Babil muhasebe tabletlerinde görülür.

Bir bariga (60 sila₃) birimine ulaşmadan önceki en yüksek bán katı olan beş bán (50 sila₃, yaklaşık 50 litre) hacim ölçüsünü temsil eden 5(BAN₂) çivi yazısı metrolojik işareti. Güney Mezopotamya genelinde arpa borç sözleşmelerinde, tayın defterlerinde ve metrolojik dönüşüm tablolarında kullanılmıştır.

50 sila₃ (yaklaşık 50 litre) hacmi belirten 5(BAN₂) çivi yazısı kapasite işaretinin paleografik varyantı. İdari tabletlerde daha net ve sıkı bir işaret sağlamak amacıyla beş yatay kamayı dikey ban₂ çizgisiyle kesişen iki sütun (3+2) halinde düzenler.

120 sila₃ (yaklaşık 120 litre) veya bir kraliyet gur biriminin (300 sila₃) beşte ikisi değerindeki kuru hacim ölçüsünü temsil eden NIGIDAMIN (2 NIGIDA / 2 bariga) çivi yazısı metrolojik işareti. Sümer ve Babil tahıl muhasebesinde bariga birimleri, sıradan sayılardan ayrılması için özel kamalarla yazılırdı.

180 sila₃ (yaklaşık 180 litre) veya bir kraliyet gur biriminin (300 sila₃) beşte üçü değerindeki kuru hacim ölçüsünü temsil eden NIGIDAESH (3 NIGIDA / 3 bariga) çivi yazısı metrolojik işareti. III. Ur ve Eski Babil tahıl ambarı defterlerinde, vergi teslimatlarında ve metrolojik okul tablolarında yoğun biçimde kullanılmıştır.

Bir bùr arazinin üçte birini (6 iku veya 600 sar, yaklaşık 2,16 hektar) ya da 10 nindan (yaklaşık 60 metre) uzunluğundaki ölçüm ipini temsil eden 1(EŠE₃) (Sümerce eše₃, 'ölçü ipi'; Akadca eblu) çivi yazısı metrolojik işareti. Mezopotamya arazi ölçümlerinde ve gayrimenkul belgelerinde temel bir birimdi.

İki eše₃ tarım arazisini (12 iku veya bir bùr'un üçte ikisi, yaklaşık 4,32 hektar) temsil eden 2(EŠE₃) çivi yazısı metrolojik işareti. Üç eše₃ bir bùr'a (18 iku) eşit olduğundan, 2(EŠE₃) Sümer ve Babil kadastro metinlerinde kullanılan en yüksek eše₃ rakamıydı.

Üçte bir kesrini (altmışlık gösterimde 20/60) temsil eden 1/3(DIŠ) (Sümerce šušana; Akadca šuššān) çivi yazısı kesir rakamı. Gümüş ağırlık hesaplamalarında (1/3 mina = 20 şekel veya 1/3 şekel = 60 arpa tanesi), hacim ölçülerinde ve matematik tablolarında yaygın olarak kullanılmıştır.

Altıda beş kesrini (altmışlık gösterimde 50/60) temsil eden 5/6(DIŠ) (Sümerce kingusila; Akadca parab) çivi yazısı kesir rakamı. 1/3, 1/2 ve 2/3 ile birlikte Mezopotamya metrolojisinin dört temel kesrinden birini oluşturmuş olup bir minanın 50 şekeline eşdeğerdi.

Çivi yazısı üçte bir (Sümerce šušana) kesrinin paleografik varyantı (A Biçimi). Bir hacim veya ağırlık biriminin üçte birini belirtmek için özel metrolojik sistemlerde, bölgesel muhasebe arşivlerinde ve sözlük listelerinde kullanılmıştır.

Çivi yazısı üçte iki (Sümerce šanabi; Akadca šinipu, 40/60'a eşit) kesrinin paleografik varyantı (A Biçimi). Gılgamış Destanı'ndan ('üçte ikisi tanrı, üçte biri insan') Mezopotamya edebiyatında ünlü olan bu işaret, aynı zamanda bir minanın 40 şekeli için standart bir metrolojik kesirdi.

Özel arazi alanı, tuğla veya hacim ölçüm sistemlerinde sekizde bir kesrini temsil eden 1/8(AŠ) çivi yazısı metrolojik işareti. Altmışlık ters sayı tablolarında sekizde bir, 7;30 (7,5/60) değerine karşılık gelir.

Dörtte bir kesrini (Sümerce igi-4-gál; Akadca rebītu, 15/60'a eşit) temsil eden 1/4(AŠ) çivi yazısı metrolojik işareti. Tarımsal alan ölçümlerinde (1/4 iku = 25 sar gibi), ağırlık alt birimlerinde (15 arpa tanesi veya 15 şekel) ve hacim tayınlarında çeyrek birimleri kaydetmek için kullanılmıştır.

Altıda bir kesrini (Akadca šuduš / šuššum) temsil eden özel Eski Asur çivi yazısı rakamı. MÖ 19.–18. yüzyıllara ait Kültepe (Anadolu'daki antik Kaniş) tüccar tabletlerinde gümüş ve altın şekel kesirlerini, kervan vergilerini ve faiz oranlarını hesaplamak için sıkça kullanılmıştır.

Dörtte bir kesrini temsil eden özel Eski Asur çivi yazısı rakamı. Asur ve Kaniş (Kültepe) ticaret arşivlerinde belgelenen bu işaret, Asurlu tüccarların arıtılmış gümüş ve kalay çeyrek şekellerini belirgin bir ligatürle kaydetmelerine olanak tanımıştır.

Bir gur hacim ölçüsünün dörtte birini temsil eden 1/4(GUR) çivi yazısı metrolojik işareti. Standart gur-sag-gál biriminin 4 bariga içerdiği Sargon öncesi (Erken Hanedanlık) Lagaş'ta, çeyrek gur tam olarak bir bariga'ya (ul) eşitti. Erken dönem arpa ve kızılbuğday hasat hesaplarında kullanılmıştır.

Bir gur hacim biriminin yarısını temsil eden 1/2(GUR) çivi yazısı metrolojik işareti. Gur biriminin 2 veya 4 ana alt birime bölündüğü Erken Hanedanlık ve Eski Akad metrolojik sistemlerinde bu işaret, tapınak ambar kayıtlarında yarım gur (2 bariga) tahıl veya hurmayı belirtmiştir.

Üçte bir kesrini temsil eden özel Elam çivi yazısı kesir işareti. Susa ve Anşan (güneybatı İran) idari ve ekonomik tabletlerinde kullanılan bu işaret, Mezopotamya metrolojik ve kesirli gösteriminin bölgesel Elam katip uyarlamalarını yansıtır.

Üçte iki kesrini temsil eden özel Elam çivi yazısı kesir rakamı. Susa'daki idari, tayın ve değerli metal tabletlerinde belgelenen bu işaret, Elam muhasebe sisteminde kesirli ağırlıkları ve hacimleri kaydetmek için Elam üçte bir işaretiyle birlikte kullanılmıştır.

40 sayısını (dört onluk) temsil eden özel Elam çivi yazısı sayısal işareti. Susa katip geleneğinde dört adet köşe kaması (Winkelhaken), standart Babil NIMIN işaretinden farklı olarak kendine özgü bölgesel bir düzende sıralanmıştır.

50 sayısını (beş onluk) temsil eden özel Elam çivi yazısı sayısal işareti. Susa ve güneybatı İran'ın ekonomik ve idari tabletlerinde kullanılan bu işaret, beş köşe kamasını Mezopotamya NINNU işaretinden farklı olarak Elam'a özgü bir düzende sıralar.

4(U) (40, Sümerce nimin) çivi yazısı rakamının paleografik varyantı. Altında bir kamanın bulunduğu standart üçlü Winkelhaken sırası yerine, bu varyant dört onluk kamayı iki dikey çift (2+2) veya tek bir satır halinde düzenler. Sözlüksel, matematiksel ve çevresel çivi yazısı tabletlerinde görülür.

5(U) (50, Sümerce ninnu) çivi yazısı rakamının paleografik varyantı. Köşe kamalarının standart 3+2 düzeni yerine, bu varyant beş onluk kamayı bölgesel arşivlerde ve işaret listelerinde kullanılan alternatif bir düzende gruplar.

Ondalık veya metrolojik bağlamlarda 60 sayısını temsil etmek üzere altı adet onluk köşe kamasından (Winkelhaken) oluşan 6(U) (varyant biçim) çivi yazısı sayısal işareti. Klasik Sümer altmışlık sistemi 60'ı tek bir dikey kamayla (DIŠ / geš₂) yazarken, Asur, Nuzi veya Elam'daki ondalık muhasebe 60'ı altı onluk olarak yazmıştır.

Ondalık çivi yazısı geleneklerinde 70 sayısını temsil eden yedi adet onluk köşe kamasından (Winkelhaken) oluşan 7(U) (varyant biçim) sayısal işareti. Onlukların 60'ta sıfırlanmak yerine 90'a kadar sayıldığı Orta/Yeni Asur, Hurri (Nuzi) ve Elam idari tabletlerinde kullanılmıştır.

Ondalık çivi yazısı muhasebesinde 80 sayısını temsil eden sekiz adet onluk köşe kamasından (Winkelhaken) oluşan 8(U) (varyant biçim) sayısal işareti. Asur, Hurri ve Elam tabletlerinde belgelenen bu işaret, sekiz onluk baskıyı simetrik sıralar halinde düzenler.

Ondalık çivi yazısı geleneklerinde 100 (ME) öncesindeki en yüksek onluk katı olan 90 sayısını temsil eden dokuz adet köşe kamasından (Winkelhaken) oluşan 9(U) (varyant biçim) sayısal işareti. Orta ve Yeni Asur, Nuzi ve Susa idari kayıtlarında kullanılmıştır.

Dikey olarak üst üste yerleştirilmiş iki kamadan oluşan çivi yazısı noktalama işareti (dikey iki nokta). Katipler bunu kelime veya cümle ayırıcısı, sözlük ve kehanet listelerinde sütun bölücüsü ya da katip açıklaması (glos) ve satır devamı işareti olarak kullanmıştır.

İki eğik kamadan oluşan çivi yazısı noktalama işareti (Asurbiliminde Glossenkeil olarak bilinir). Amarna mektuplarında, Hitit tabletlerinde ve Babil yorum metinlerinde yabancı kelimeleri (Batı Sami veya Luvice sözcükler gibi), alternatif okumaları ya da cümle sınırlarını işaretlemiştir.

Eğik bir sıra halinde hizalanmış üç diyagonal kamadan oluşan çivi yazısı noktalama işareti (eğik üç nokta). Bilimsel şerhlerde, sözlük derlemelerinde ve idari listelerde farklı bölümleri, maddeleri veya alternatif yorumları ayırmak için kullanılmıştır.

Dört diyagonal kamadan oluşan çivi yazısı noktalama işareti (eğik dört nokta) ve Unicode Çivi Yazısı Sayılar ve Noktalama bloğunun son karakteri (U+12474). Katipler bunu özel sözlük ve edebiyat tabletlerinde vurgulu bir bölüm ayırıcısı olarak kullanmıştır.