Çivi Yazısı İşaretleri Kataloğu: Fonetik Heceler ve Dilbilgisi (84 İşaret)

Ritmik bir sütun halinde üst üste dizilmiş yatay kamalardan oluşan I işareti, filizlenen beş sapı veya elin beş parmağını gösteren erken dönem bir sembolden türemiştir. Sümer tapınak ilahilerinde ve ayin metinlerinde «övmek» ve «yüceltmek» (Akadca «na'ādu») logografik anlamını taşır ve fiil öneki olarak görev yapar. Eski Babil ve Yeni Asur metinleri boyunca «i» ünlüsünü yazmak için kullanılan birincil işarettir.

Yapısal olarak IGI («göz») ve DIB («geçmek» veya «kapanmak» — uykunun gözleri kapatması gibi) işaretlerinin birleşiminden oluşan U₃, başlangıçta «uyku» (Akadca «šittu») anlamına geliyordu. Fonetik okunuşu «ù» olduğundan, Mezopotamya kâtipleri tarafından kanunlarda, yıllık kayıtlarında ve diplomatik mektuplarda cümleleri birbirine bağlayan «ve / ayrıca» bağlacı olarak benimsenmiştir.

Köşe kaması U ile GU₄ («boğa») işaretinin birleşiminden oluşan UL (Akadca «ullû» ve «inbu»), kozmos ve zamanla ilgili şiirsel kavramları ifade eder. Sümer yaratılış mitlerinde «u₄-ul-lí-a-ta» («o uzak kadim günlerde») ifadesi evrenin başlangıcını anlatan metinlerin açılış cümlesiydi; ayrıca «çiçek», «meyve» ve «neşe» anlamlarına gelirdi. Fonetik olarak yaygın «ul» hecesini verir.

Çivi yazısı hece sisteminin en temel işaretlerinden biri olan BA, «paylaştırmak», «tahsis etmek» veya «armağan etmek» (Akadca «zâzu» ve «qiāšu») anlamına gelir. Ur ve Lagaş tapınak ekonomisi tabletlerinde çalışanlara dağıtılan erzak listelerinde («še-ba» arpa tayını, «síg-ba» yün tayını) sürekli yer alır ve fonetik olarak «ba» hecesini gösterir.

Bira mayalamak ve saklamak için kullanılan sivri dipli kil küp piktogramından türeyen bu işaret, logografik olarak KAŠ (Sümerce «bira», Akadca «šikaru») şeklinde okunurdu. Arpa maltından yapılan bira Mezopotamya'nın en temel içeceğiydi; kamış pipetlerle içilir ve bira tanrıçası Ninkasi İlahisi'nde övülürdü. Fonetik olarak «bi» ve «be» hecelerinin temel işaretidir.

Parmakları açık bir insan kolu ve önkolu piktogramından evrilen DA işareti (Akadca «idu» kol/yan ve «itti» birlikte), fiziksel yakınlığı, korumayı ve gücü simgeler. Sümer dilbilgisinde birliktelik eki «-da» («ile / birlikte») bu işaretle yazılırken, Akad kraliyet unvanlarında «da-num₂» («dannum» — güçlü hükümdar) kelimesini başlatırdı. Fonetik olarak «da» hecesinin temel işaretidir.

Erken dönem bir süt kabı piktogramından türeyen GA (Akadca «šizbu»), «süt» anlamına gelir ve «ga-àr» («peynir») ile «amar-ga» («süt danası») gibi tüm Sümer sütçülük terimlerinin temelini oluşturur. Kraliyet mitolojisinde Mezopotamya hükümdarları, ana tanrıça Ninhursag veya İştar'ın kutsal sütüyle beslendiklerini ifade ederdi. Fonetik olarak «ga» hecesini gösteren temel işarettir.

Bütünlüğü simgeleyen dairesel bir sembolden evrilen bu işaret çok zengin anlamlara sahiptir. DU₁₀ (Akadca «ṭābu») olarak okunduğunda «iyi», «tatlı» ve «hoş» anlamına gelir. HI (Akadca «balālu») okunuşuyla «karıştırmak» demektir; Babil matematiğinde ŠAR₂ olarak okunduğunda ise 3600 ($60^2$) sayısını ve tüm evreni («kiššatu») temsil eder. Fonetik olarak «hi» ve «he» hecelerini verir.

Sümer şiirinde ve tanrıça İnanna/İştar'a adanan ilahilerde LA (Akadca «lalû»), bereket, gençlik cazibesi, neşe ve mutluluk anlamına gelir. ŠIKA (Akadca «haṣbu») olarak okunduğunda pişmiş toprak çömlek parçasını ifade eder. Akad ve Babil metinlerinde ise olumsuzluk edatı «lā» («değil / -sız») kelimesini ve «la» fonetik hecesini yazmak için en sık kullanılan işaretlerden biridir.

Önüne ağaç belirleyicisi GIŠ geldiğinde PEŠ₃ (Akadca «tittu») olarak okunan bu işaret, Sümer ve Babil tapınaklarında sunulan tatlı incir ağacını ve meyvesini ifade eder. MA olarak okunduğunda («ma-da», Akadca «mātu») «ülke» veya «toprak» anlamına gelir. Akad dilbilgisinde cümleleri bağlayan ve vurgu yapan «-ma» eki ile «ma» hecesini yazmak için en çok kullanılan işaretlerden biridir.

Gece karanlığını ve gölgeleri simgeleyen taralı gök kubbe piktogramından türeyen bu işaret, Sümercede GE₆ veya MI («gece», «karanlık», «gölge»; Akadca «mūšu») ve GIG («siyah», Akadca «ṣalmu») olarak okunurdu. Sümerlerin kendilerini adlandırdığı «saĝ-ge₆-ga» («kara başlı halk») ifadesinde SAG işaretinden hemen sonra yer alır. Fonetik olarak «mi» hecesini gösteren temel işarettir.

Mezopotamya uygarlığının en merkezi işaretlerinden biridir: Sümercede MU hem «isim/ad» (Akadca «šumu») hem de «yıl» (Akadca «šattu») anlamına gelir. Binyılı aşkın bir süre boyunca Sümer ve Babil kralları, kil tabletleri MU işaretiyle başlayan «Yıl Adları» ile tarihlendirmiştir. Ayrıca tabletlerdeki her bir metin satırını, kralın adıyla yemin etmeyi ve fonetik olarak «mu» hecesini gösterir.

Başlangıçta taş bir havan elini veya dikili bir taşı betimleyen NA, tapınaklara sonsuzluk için dikilen yazılı kraliyet taş steli anlamına gelen «na-rú-a» (Akadca «narû») kelimesinin temelini oluşturur. Sümer edebi metinlerinde «insan» ve tütsü dumanı anlamlarına da gelir; tüm çivi yazısı dillerinde «na» hecesinin birincil işaretidir.

Yalın ama vazgeçilmez bir işarettir: Sümer dilbilgisinde NU, fiillere ve sıfatlara eklenen temel olumsuzluk öneki «değil / -mez» (Akadca «lā» ve «ul») görevini görür. İsim olarak okunduğunda ise NU (Akadca «ṣalmu»), tapınaklara yerleştirilen veya kayalaraoyulan «heykel», «tasvir» ve «kral sureti» anlamına gelir. Fonetik olarak tüm dönemlerde «nu» hecesini verir.

Sümer hukuki ve idari uygulamalarında RA fiili (Akadca «mahāṣu» ve «rahāṣu»), «vurmak», «su basmak» ve özellikle «ıslak kil tablet üzerine silindir mühür basmak» («kišib ra») anlamına gelirdi. Sümer dilbilgisinde yönelme durumu eki «-ra» olarak kullanılır ve fonetik olarak «ra» hecesini (örneğin Babil'in adı KÁ.DINGIR.RA.KI içinde) gösterir.

Hem açık («ri», «re») hem de kapalı («dal», «tal») hece okunuşlarına sahip çok yönlü bir işarettir. Sümercede DAL (Akadca «naprušu») olarak okunduğunda kuş gibi «uçmak» anlamına gelir ve Babil geometrisinde çapraz bölen çizgiyi ifade eder. RI olarak okunduğunda rüzgârın «esmesi», «atmak» ve «uzak» demektir; fonetik olarak «ri» hecesinin temel işaretidir.

Kavisli bir fırlatma sopası veya av bumerangı piktogramından türeyen bu işaret, Sümercede ŠUB («atmak», «düşmek» veya «bırakmak»; Akadca «nadû» ve «maqātu») olarak okunurdu. Kraliyet adak yazıtlarındaki «a mu-na-ru» (Akadca «šarāku») formülünde RU olarak okunduğunda «tanrıya armağan olarak adadı» anlamına gelirdi. Fonetik olarak «ru» hecesinin temel işaretidir.

Düğümlü bir av ağı veya kiriş demeti piktogramından türeyen SA işareti, Akadcada iki temel karşılığa sahiptir: «šētu» («ağ» — Akbabalar Steli'nde betimlenen ilahi savaş ağı gibi) ve «šer'ānu» («kiriş», «damar», «nabız» veya «kas»). Babil müzikoloji tabletlerinde kraliyet lirinin ve arpının akortlu tellerinden her biri SA işaretiyle adlandırılırdı; fonetik olarak «sa» hecesinin temel işaretidir.

Kavisli bir hayvan boynuzu piktogramından türeyen SI (Akadca «qarnu»), hem Ay Tanrısı Sîn'in hilal boynuzları ile tanrıların boynuzlu taçlarını hem de göksel ışık huzmelerini simgeler. Fiil olarak SI (Akadca «malû») «doldurmak», «si-sá» birleşiminde ise «düzene koymak», «doğru ve adil olmak» anlamına gelir. Fonetik olarak «si» ve «se» hecelerinin temel işaretidir.

Babil ve Asur çivi yazısı külliyatında istatistiksel olarak en sık geçen işaretlerden biridir: Akadcada bağımsız «ša» kelimesi hem iyelik/aitlik edatı («-in / ait olan») hem de ilgi zamiri («ki o / olan») görevini görür. Fonetik olarak «šarru» (kral), «šamû» (gök) ve «šamšu» (güneş) gibi binlerce kelimede «ša» hecesini yazmak için kullanılır.

Sümer dilbilgisinde TA, «-den / -dan», «itibaren» (örneğin «u₄-bi-ta» — «o günden beri») veya «aracılığıyla» anlamına gelen temel ayrılma ve araç durumu ekidir («-ta», Akadca «ištu» ve «ina»). İki dilli sözlük listelerinde isim olarak «doğa» veya «karakter» felsefi anlamını da taşır. Tüm çivi yazısı dillerinde «ta» hecesinin birincil işaretidir.

Sümercede ZU, «bilmek», «öğrenmek» ve «uzman olmak» (Akadca «idû») temel fiili ile «bilgelik» (Akadca «nēmequ») ismidir. Su işareti A ile birleştiğinde A.ZU (Akadca «asû» — kelimenin tam anlamıyla «Suyu Bilen»), yani antik Mezopotamya'daki «hekim / doktor» unvanını oluşturur! Ayrıca ilksel bilgelik okyanusu AB.ZU («Apsû») kelimesinde yer alır ve fonetik olarak «zu» hecesini verir.

Sümercenin temel eylem ve yaratım fiilidir: AK (Akadca «epēšu»), «yapmak», «üretmek», «inşa etmek» veya «ayin icra etmek» anlamına gelir. Önüne ilahilik belirleyicisi geldiğinde (𒀭𒀝, DINGIR.AK), Babil'in yazı, bilgelik ve kâtipler tanrısı Nabû'nun kutsal logogramıydı (Nebukadnezar ve Nabonidus adlarında yer alır). Fonetik olarak «ak», «ag» ve «aq» hecelerini verir.

Bir dikey ve bir yatay kamanın dik açıyla kesişmesinden oluşan bu yalın işaret, görsel olarak ikiye bölmeyi simgeler. MAŠ olarak okunduğunda «yarım» (1/2, Akadca «mišlu») ve «ikiz» (Akadca «tū'amu» — İkizler takımyıldızı MUL.MAŠ.TAB.BA buradan gelir) anlamlarını taşır. BAR olarak okunduğunda «dış», «yan», «ruh/bağır» veya «ayırmak» demektir; fonetik olarak «bar», «par» ve «maš» hecelerini verir.

Sümer ve Akad dini metinlerinde BUR₂ (Akadca «pašāru»), «düğüm çözmek», «büyüden kurtarmak», «yaymak» ve özellikle Gılgamış ile Gudea metinlerinde görüldüğü üzere «bir rüyayı veya göksel kehaneti yorumlamak» anlamına gelir. SUN₅ okunuşuyla «alçakgönüllü» demektir ve fonetik olarak «bur₂» ile «pur₂» hecelerini verir.

Bir kapanı veya bölmeyi simgeleyen kafes biçimli piktogramdan türeyen bu işaretin Sümercede iki ana fiil okunuşu vardır: DAB₅ (Akadca «ṣabātu») «yakalamak», «tutmak» ve «teslim almak» anlamına gelirken, DIB (Akadca «etēqu») «geçmek» veya «aşmak» demektir. Fonetik olarak «dib», «dab» ve «ṭib» hecelerini verir.

Nehir teknelerinin bağlandığı halkalı bir ahşap palamar direği piktogramından türeyen DIM (Akadca «makūtu» ve «riksu»), «sütun», «gemi direği», «bağ» veya «kozmik eksen» anlamına gelir. Mezopotamya kozmolojisinde tapınaklar yeri göğe bağlayan «dim-gal-kalam-ma» («ülkenin büyük bağlama direği») olarak anılırdı. Fonetik olarak «dim» ve «tim» hecelerinin temel işaretidir.

Mezopotamya'nın zaman algısını büyüleyici biçimde yansıtan EGIR (Akadca «warkatu» / «arkatu»), mekânsal olarak «sırt / arka», zamansal olarak ise «sonra» ve «gelecek» anlamına gelir; çünkü Sümerlere göre bilinen geçmiş insanın gözünün önünde («igi»), bilinmeyen gelecek ise arkasındaydı («egir»)! Hukuki belgelerde «miras» ve «halef» anlamlarında da kullanılmıştır.

Başlangıçta ziggurat merdivenleri gibi kademe kademe yükselen basamaklı bir yapıyı betimleyen GALAM, kelimenin tam anlamıyla «basamaklarla yükselmek» ve mecazi olarak «ustalıkla işlenmiş», «sanatlı» ve «dahi işi» (Akadca «naklu») demektir. Sümer bilgelik metinlerinde tapınak mimarisinin ve Tanrı Enki'nin tasarımlarının ustalığını övmek için kullanılmıştır.

GI işaretinin ek çizgilerle («gunû») zenginleştirilmiş biçimi olan GI₄ fiili (Akadca «târu» ve «apālu»), «geri dönmek», «eski haline getirmek» veya «cevap vermek» anlamına gelir. LU₂.KIN.GI₄.A (Akadca «mār šipri») birleşiminde mesaj götürüp yanıt getiren kraliyet elçisini ve diplomatik kuryeyi ifade eder; fonetik olarak «gi₄» ve «ge₄» hecelerini verir.

Kâtipler tarafından eşseslisi olan HUL («kötülük») işaretinden özenle ayırt edilen HUL₂ (Sümerce «húl», Akadca «hadû» ve «hidûtu»), «sevinç», «neşe» ve «sevinmek» anlamına gelir. Sümer kraliyet ilahilerinde «ša₃-húl-la» («sevinçli bir kalple») ifadesi, tanrıların ve halkın Yeni Yıl bayramlarındaki coşkusunu anlatmak için kullanılırdı.

Hem Sümerce hem de Akadca metinlerde öncelikle fonetik VC hecesi /il/ olarak (özellikle Akadca ilu 'tanrı' kelimesi ve özel isimlerde) kullanılan karmaşık bir işarettir. İdari ve sözlüksel gelenekte yük kaldırmak veya taşımak (Akadca našû) anlamıyla da bağlantılıdır.

Ayaklı ve hasır şilteli bir karyola piktogramından türeyen bu işaret, NU₂ (Akadca utūlu) olarak okunduğunda Sümercede 'uzanmak, yatmak ve dinlenmek' fiilini karşılar. Ağaç belirteciyle (GIŠ.NU₂, Akadca eršu) yatak veya kutsal evlilik döşeği anlamına gelir.

Uçan bir kırlangıç piktogramından (Sümerce sim, Akadca sinuntu) gelişen bu işaret, ses benzeşmesiyle 'kader, yazgı ve ilahi hüküm' anlamına gelen NAM (Akadca šīmtu) logogramı olmuştur. Sümer dilbilgisinde NAM- aynı zamanda tüm soyut isimleri türeten temel önektir (örneğin NAM.LUGAL = 'krallık', NAM.TIL₃ = 'yaşam').

Mezopotamya sözlük listelerinde NAM₂ okunuşuyla kaydedilen ve Akadca bēlūtu ('beylik, egemenlik, yönetim erki') kavramıyla eşleştirilen bu işaret, edebi ve hukuki gelenekte egemenlik yetkisini ifade eder.

Sümerce sıfat ve fiil olarak SIG (Akadca enšu, qatnu, šaplu); 'zayıf, ince, dar, alçak veya aşağıda bulunan' anlamlarına gelir ve NIM ('yüksek/yukarı', örneğin 'Yukarı ve Aşağı Deniz') kavramının karşıtıdır. Fonetik olarak /sig/, /sik/ ve /siq/ CVC hecelerinin temel işaretidir.

TAG (Akadca lapātu, mahāṣu, zu''unu) olarak okunduğunda 'dokunmak, kumaş dokurken atkıyı vurmak veya değerli taşlarla süslemek' anlamına gelir. ŠUM (Akadca ṭabāhu) okunuşuyla 'kurbanlık hayvan kesmek' demektir; fonetik olarak /tag/, /tak/, /taq/ ve /šum/ CVC hecelerini verir.

'Geride bırakmak, ayırmak, terk etmek veya eşten boşanmak' (Sümerce tak₄, Akadca ezēbu) anlamına gelen bu işaret, Mezopotamya aile hukukunda (DAM TAK₄ = boşanma) ve muhasebede (devreden bakiye) kilit rol oynar. Özel isimlerde ve dualarda 'hayat bağışlamak, esirgemek' anlamını taşır.

Sümercede 'sahip olmak, edinmek, kazanmak' (ve DAM TUKU bileşiğinde 'eş almak/evlenmek') anlamına gelen temel fiildir (Akadca išû, rašû). Borç sözleşmelerinde alacaklıyı belirtir; LU₂ NÍG.TUKU ('mal sahibi') bileşiği ise 'zengin kişi veya alacaklı' demektir. Fonetik olarak /tuk/ hecesini verir.

Akadcada dişil isimlerin yalın hal eki olan -tum hecesini (örneğin šarratum 'kraliçe', mātum 'ülke') yazdığı için en sık kullanılan işaretlerden biridir. Sümerce TUM₂ (Akadca babālu) olarak 'getirmek, taşımak', IB₂ olarak ise 'kalça/bel', 'öfkelenmek' ve yaygın bir fiil öneki anlamına gelir.

Akadca yazımında eril isimlerin yalın hal eki olan -um hecesini (örneğin šarrum 'kral', awīlum 'yurttaş') yazdığı için temel VC işaretidir. Sümercede UM.MI.A (Akadcaya ummânu olarak geçmiştir) bileşiği; 'bilge alim, katip okulu (Edubba) başhocası, kral danışmanı ve usta zanaatkar' unvanını ifade eder.

Kesilmiş bir et parçası veya kaburga piktogramından türeyen UZU (Akadca šīru); 'et, beden, sağlık ve kurban iç organlarında görülen kehanet alameti' anlamlarına gelir. İsimlerin önünde okunmayan belirteç olarak tüm iç organları ve vücut bölümlerini sınıflandırır.

Görünür bir izi, mülkiyet damgasını veya boyalı işareti (Sümerce zib, Akadca šimtu) ifade eden bu sembol; Akadca ve Sümerce yazımında /zib/, /zip/ ve /ṣip/ CVC hecelerini (özellikle Babil'in Terazi takımyıldızı adı Zibānītu kelimesini) yazmak için kullanılır.

Sümercede Sami dillerine özgü gırtlak ünsüzleri (ʾ, ʿ, ḥ) bulunmadığından, Babil ve Asur katipleri MÖ 2. binyılda AH işaretinden bu özel grafik varyantı geliştirmişlerdir. Akadca ve Batı Sami kelimelerindeki gırtlak duraklaması /ʾ/ (Hemze / Elif) sesini tüm ünlülerle (ʾa, ʾe, ʾi, ʾu) göstermek için kullanılır.

Yuvarlak bir topuzu, kalkan göbeğini veya tepeciği (Sümerce gar₃, Akadca qarru) ifade eden bu işaret, Akadca çivi yazısında en çok vurgulu /qar/ CVC hecesini (örneğin qarrādu 'kahraman/savaşçı' ve qarnu 'boynuz' kelimelerinde) yazmak için kullanılır.

GIDIM (Akadca eṭemmu) olarak okunan bu işaret, ölümden sonra varlığını sürdürerek Yeraltı Dünyası'na inen ata ruhunu veya hayaleti ifade eder. Mezopotamya inancında aile bireyleri her ay kispu sunularıyla soğuk su ve ekmek sunup ölünün adını andığında GIDIM huzur içinde uyur ve evi kutsardı.

GURUN (Akadca inbu) olarak okunduğunda olgun bahçe meyvesini, salkımı ve çiçeği ifade eder; Babil şiirinde çekicilik ve bereketi simgeler (Ay tanrısı Sin ilahilerde her ay yenilenen 'kendi kendini var eden meyve' olarak övülür). BURU₁₄ (Akadca ebūru) okunuşuyla ise hasat mevsimini adlandırır.

Hızlı hareket halindeki bir bacak ve ayak piktogramından türeyen HUB₂, koşan ayağı simgeler: DU ile birleştiğinde (HUB₂.DU, Akadca lasāmu) 'hızla koşmak, dörtnala gitmek' demektir; LU₂.HUB₂.BI (Akadca huppû) ise tapınak şenliklerinde gösteri yapan ritüel cambazını ve dansçıyı ifade eder.

Erken Hanedanlık ve Eski Babil dönemi sözlük ve idari metinlerinde geçen KAD₂ (Akadca kaṣāru), kamış ve ipleri birbirine bağlama veya örme eylemini ifade eder; fonetik olarak /kad₂/ ve /kat₂/ CVC hecelerini verir.

Mezopotamya hece yazımında /kad₃/ ve /kat₃/ seslerini (özellikle kral veya tanrıya sunulan 'selamlama armağanı' anlamındaki Akadca kadrû kelimesini) yazmak için kullanılan bu işaret, arkaik örülü ip motifini korur.

Dokuma hasır ve ip şemalarından türeyen KAD paleografik serisine ait olan KAD₄; Eski Akad, Ur III ve Babil metinlerinde /kad₄/ ve /kat₄/ CVC hecelerini göstermek için kullanılır.

Mezopotamya işaret listelerinde KAD₅ okunuşuyla kaydedilen ve Akadca toplama ile bağlama fiilleriyle (hamāmu, kaṣāru) eşleştirilen bu işaret, aynı zamanda /kad₅/ CVC hecesini yazar.

Bileşik bir çerçeve işareti olarak şekillenen ve Mezopotamya sözlük listelerinde LAHŠU okunuşuyla kaydedilen bu sembol; fırın, ocak veya özel bir mimari bölmeyi ifade eder.

Mezopotamya sözlük listelerinde ŠAB serisinin bir varyantı olarak kaydedilen ŠAB₆ (Akadca harāṣu); oyma, yontma, bir miktardan pay düşme veya bölüştürme eylemini ifade eder.

Sümerce 3. çoğul şahıs eki -me-eš ('onlar ...-dır', ME + 3 sayısı EŠ birleşimi) yapısından doğan MEŠ; Babil, Asur, Hitit ve Urartu çivi yazısında logogramların sonuna eklenen evrensel çoğul belirteci olmuştur (örneğin DINGIR.MEŠ = 'tanrılar', LUGAL.MEŠ = 'krallar').

BU/GID₂ işaretinin uzatılmış bir türevi olan SUD çivi yazısı işareti (Borger MZL 584, U+122E4); uzak mesafeyi, uzun süreyi veya sıvı serpmeyi ifade eder (Sümerce sud, su₃; Akadca nesû 'uzak olmak', arāku 'uzun olmak'). Kraliyet dualarında uzun ömür dileklerinde ve fonetik sud / su₃ hecesi olarak sıkça kullanılır.

Çok değerli TIL / BAD / UŠ₂ çivi yazısı işareti (Borger MZL 113, U+12300). Bağlama göre til ('tamamlamak, bitirmek'; Akadca gamāru, qatû), bad ('açmak, uzaklaşmak'; Akadca petû), sumun ('eski, kadim') veya uš₂ ('kan, ölüm'; Akadca dāmu, mītu) olarak okunur.

Sümerce ve Akadca metinlerde başlıca kapalı fonetik zum ve ṣum hecesi olarak kullanılan ZUM çivi yazısı işareti (Borger MZL 889, U+1236E). Sözlük listelerinde sıvının sızması veya erimesi (Akadca zâbu) ve bağış kayıtları (rig₇) ile ilişkilendirilir.

Eski Akad döneminde ve sözlük listelerinde ti₂ (ve ṭi₂) hecesini gösteren TI₂ çivi yazısı işareti (U+12397); Sümerce te/ti ('yaklaşmak'; Akadca ṭeḫû) ve til₃ ('yaşamak') kelimelerinin yazım varyantı olarak da görülür.

Erken Hanedanlık ve Eski Akad metinlerinde dag₃ hecesi ile 'bırakmak, ayırmak, yaymak' anlamları için kullanılan DAG₃ çivi yazısı işareti (U+12374).

GI ('kamış') işaretiyle ilişkili olan ve bilimsel işaret listelerinde fonetik ge₂₂ / gi₂₂ hecesini göstermek için kullanılan GE₂₂ çivi yazısı işareti (U+1237B).

Kelime anlamıyla 'tamamlanmamış NAM' (Sümerce nu-til-la'dan Akadca nutillû) olan NAM-nutillû çivi yazısı işareti (Borger MZL 135, U+12245); Babil bilimsel işaret listelerinde (Ea II) NAM işaretinin temel taslağını gösterir.

I ve A işaretlerinin birleşiminden oluşan IA çivi yazısı işareti (Borger MZL 253, U+12140); Akadca, Hititçe ve Amarna mektuplarında en sık geçen işaretlerden biridir. Fonetik ia/ya, iu/yu, ie/ye hecelerini ve Akadca birinci tekil şahıs iyelik eki -ia'yı ('benim', örn. bēlī-ia 'efendim') yazar.

IGI ve RI işaretlerinden oluşan AR / AR₂ çivi yazısı işareti (Borger MZL 726, U+12148); tüm dönemlerde kapalı ar hecesinin standart işaretidir. Logogram olarak ar₂ okunuşuyla 'övgü, şan, yüceltme' (Akadca tanittu) anlamına gelir.

İçinde AN yıldızı barındıran kaligrafik Yeni Asur TA* çivi yazısı işareti (Borger MZL 248, U+122EC); kraliyet yıllıklarda ta hecesi ve '-den, itibaren' edatı (Akadca ištu, ultu) için kullanılmıştır.

Persepolis Hazine ve Tahkimat tabletlerinde kap hecesini ve Elamca kapnuški ('kraliyet hazinesi') terimini yazmak için yoğun biçimde kullanılan Elamca KAP çivi yazısı işareti (U+1236F).

Üst üste iki BAL işaretinden oluşan BAL/BAL çivi yazısı işareti (Borger MZL 10, U+12045); ikilemeli bal-bal ('sürekli değişmek, karşılıklı konuşmak'; Akadca šutābulu) fiilini ve Sümer edebi türü bal-bal-e'yi ('diyalog ilahisi') simgeler.

Üst üste iki GI₄ işaretinden oluşan GI₄/GI₄ çivi yazısı işareti (Borger MZL 508, U+12105); ikilemeli Sümerce gi₄-gi₄ ('tekrar dönmek, eski haline getirmek, karşılık vermek'; Akadca târu, apālu) fiilini ifade eder.

İki GI₄ ('dönmek, çevirmek') işaretinin kesişmesiyle oluşan GI₄×GI₄ çivi yazısı işareti (Borger MZL 509, U+12106); Babil sözlük listelerinde karşılıklı dönüşü simgeler.

Akadca, Sümerce ve Hititçede dört kapalı -ḫ hecesinin (aḫ, eḫ, iḫ, uḫ) tamamını yazan temel ḪI×NUN çivi yazısı işareti (Borger MZL 635, U+12134). Logogram olarak uḫ okunduğunda 'böcek, bit, pire, kurtçuk' (Akadca kalmatu, uplu) ve 'salya, balgam' (ru'tu) anlamına gelir.

Fonetik bir/pir hecesinin temel işareti olan BIR (ḪI׊E) çivi yazısı işareti (Borger MZL 641, U+12135). Logogram olarak 'dağıtmak, saçmak, parçalamak' (Sümerce bir; Akadca sapāḫu), 'böbrek' (Akadca kalītu), 'koşum hayvanı çifti' (ṣimittu) ve erim₃ okunuşuyla 'hazine ambarı' anlamına gelir.

KU₄ VARIANT FORM (𒆮), 'girmek, içeri girmek veya içeri getirmek' anlamına gelen KU₄ (`kur₉`, `tu`; Akadca `erēbu`) logogramının paleografik ve bölgesel bir varyantıdır. İdari kayıtlarda `mu-ku₄` (`mu-kux(DU)`) ifadesi saraya veya tapınağa getirilen resmi teslimatları belirtir.

PI×A (𒊀), PI (`wa, we, wi, wu` yarı ünlülerini taşıyan işaret) ile içine yazılmış A ünlü işaretini birleştiren özel bir fonetik çivi yazısı ligatürüdür. Eski Babil, Hurri ve Hitit kâtipleri tarafından `wa` (`wa₂`) hecesini net olarak yazmak için geliştirilmiştir.

PI×AB (𒊁), PI ('kulak, anlayış; `w-` yarı ünlüsü') ile AB işaretini birleştirir. Mezopotamya sözlük ve çevre hece listelerinde dudaksıl bir hece birleşimini (`wab`/`wap`) veya dikkatli dinlemeyi ifade eder.

PI×BI (𒊂), Eski Babil, Mari, Hurri ve Hitit çivi yazısı imlasında `wi` veya `we` (`wi₂`/`we₂`) dudaksıl hecelerini göstermek için PI (`w-`) ile BI (`bi`/`be`) işaretlerini birleştiren fonetik bir ligatürdür.

PI×BU (𒊃), PI ('kulak; `w-` yarı ünlüsü') ile BU ('uzun, derin, çekmek') işaretlerini birleştirir. Hem `wu` hecesi için fonetik bir ligatür hem de derin kulak kanalını belirten sözlüksel bir bileşik olarak işlev görür.

WE (𒊄, yapısal olarak PI×E), E ünlü işaretinin PI (`wa`) ile birleştirilmesiyle oluşan ve `we` hecesini gösteren standart fonetik çivi yazısı ligatürüdür. Eski Babil, Hurri ve Hitit tabletlerinde `we` sesini `wa`, `wi` ve `wu` seslerinden ayırmak için yaygın olarak kullanılmıştır.

WI (𒊅, yapısal olarak PI×I), PI (`w-`) ile I ünlü işaretini birleştiren ve `wi` hecesini gösteren klasik fonetik çivi yazısı ligatürüdür. Özellikle Hititçe (örneğin `wi-ya-na` = 'şarap') ve Hurrice metinlerde çok sık görülür.

PI×IB (𒊆), PI ('kulak, bilgelik; `w-` yarı ünlüsü') ile IB işaretini birleştirir. Mezopotamya sözlük listelerinde ve kâtip hece cetvellerinde dudaksıl `wib`/`wip` sesini veya içsel algıyı temsil eder.

WU (𒊇, yapısal olarak PI×U), PI (`w-`) ile U ünlü işaretini birleştirerek `wu` hecesini gösteren standart fonetik çivi yazısı ligatürüdür. Eski Babil, Mari, Hurri ve Hitit metinlerinde `w` ünsüzünden sonra gelen `u` ünlüsünü belirtmek için yaygın olarak kullanılmıştır.

WU₃ (𒊈, yapısal olarak PI×U₂), PI (`w-`) ile U₂ (`u₂`) işaretini birleştiren fonetik bir çivi yazısı ligatürüdür. Eski Babil ve çevre hece listelerinde PI×U (`wu`) ile birlikte `wu` hecesini açıkça yazmak için kullanılmıştır.

SU OVER SU (𒋣), SU (`su-su`) işaretinin dikey olarak ikilenmiş biçimidir. Sümer edebi ve hukuki metinlerinde `su-su`, ya 'batırmak, suya gömmek' (Akadca `ṭebû`) ya da kaybolan malı 'yerine koymak, tam tazmin etmek' (Akadca `riābu`) anlamına gelir.

ZI OVER ZI (𒍤), ZI (`zi-zi`, `zig₃-zig₃`; Akadca `tebû`, `nasāhu`) işaretinin dikey olarak ikilenmiş biçimidir. Sümer dilbilgisinde 'ayağa kalkmak, kabarmak, asker toplamak' çoğul gövdesini ve idari tabletlerde 'harcamak, hesaptan düşmek' (`ba-zi`) işlemini ifade eder.

ZIB KABA TENU (𒍧), ZIB ('damga, nişan, iz, kuyruk'; Akadca `šimtu`, `zibbatu`) işaretinin eğik (`tenû`) grafik varyantıdır. Hem sözlük listelerinde hem de `zib` / `zip` hecesini yazmak için kullanılır.